Ετικέτα: βιολογικά τρόφιμα | Κοντοπίδου Ειρήνη – Κλινικός Διαιτολόγος MSc

Τα ροφήματα του χειμώνα

7:29 πμ
|

Τις κρύες μέρες των εορτών και όχι μόνο, στη θαλπωρή του σπιτιού μας και κάτω από το στολισμένο δέντρο, επιθυμούμε για συντροφιά κάποιο από τα ζεστά ροφήματα του χειμώνα. Συνήθως, τα ροφήματα ή αφεψήματα του χειμώνα πέρα από ζεστασιά και απόλαυση προσφέρουν πλήθoς ευεργετικών επιδράσεων στην υγεία.
Σαλέπι
Το πιο πιθανό είναι να γνωρίζετε το σαλέπι, από τους πλανόδιους πωλητές που κυκλοφορούν τις κρύες ημέρες του χειμώνα σε πόλεις της Βόρειας Ελλάδας. Το σαλέπι το βρίσκουμε σε μορφή σκόνης, η οποία προέρχεται από ένα είδος άγριας ορχιδέας. Αυτό το είδος ορχιδέας έχει και αφροδισιακές ιδιότητες, για αυτό και ονομάζεται και σερνικοβότανο. Χρησιμοποιείται για την παρασκευή παγωτού καϊμάκι, προσδίδοντας μαστιχωτή υφή, ή γίνεται ρόφημα. Το ρόφημα έχει γλυκιά γεύση, χωρίς πολλές θερμίδες και λειτουργεί ως αποσυμφορητικό, μαλακώνοντας το λαιμό. Περιέχει μπαχαρικά, συνήθως γαρύφαλλο, κανέλλα και πιπερόριζα, και γι’ αυτό θεωρείται θερμαντικό, αντιοξειδωτικό και αφροδισιακό. Είναι πλούσιο σε άμυλο, φώσφορο, ιώδιο και ασβέστιο. Η βασική του ουσία είναι κολλώδης και ονομάζεται βασσαρίνη, η οποία όταν βράσει με νερό, προσφέρει αποχρεμπτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες τόσο στο αναπνευστικό όσο και στο γαστρεντερικό μας σύστημα. Τα πιο γνωστά είδη είναι το σαλέπι από την Πόλη, το σαλέπι Ιωαννίνων και το σαλέπι θαλάσσης που προέρχεται από είδος φυκιών της Ισλανδίας.
 
Κακάο
Ένα ζεστό χειμωνιάτικο ρόφημα, με λίγες θερμίδες και πλούσια αντιοξειδωτική δράση. Η συγκέντρωση αντιοξειδωτικών στο ζεστό κακάο, σύμφωνα με έρευνες, είναι σχεδόν διπλάσιες από ότι στο κόκκινο κρασί ή στο πράσινο τσάι. Το κακάο περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις σε φλαβονοειδή, οι οποίες αποτρέπουν το σχηματισμό ελεύθερων ριζών, προστατεύοντας από τη γήρανση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, βοηθώντας τη λειτουργία της καρδιάς και την κυκλοφορία του αίματος, και την εμφάνιση ορισμένων μορφών καρκίνου. Λόγω της θεοβρωμίνης που περιέχει, μπορεί να βοηθήσει και τον επίμονο βήχα καθώς και να διεγείρει την έκκριση ενδορφινών, ορμονών που προσφέρουν αίσθημα ευεξίας και βελτιώνουν τη διάθεση. Ακόμη, είναι πολύ πλούσιο σε σίδηρο, ψευδάργυρο, κάλιο και σελήνιο. Η διαφορά του ροφήματος σοκολάτας με αυτή του ροφήματος κακάο είναι ότι περιέχει συνήθως γάλα πλούσιο σε λιπαρά, αρκετή ζάχαρη και έχει μικρότερη περιεκτικότητα σε κακάο. Τόσο διατροφικά όσο και θερμιδικά είναι προτιμότερο να προτιμούμε το ρόφημα κακάο.
Τσάι
Οι διάφορες μορφές τσαγιού είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής του χειμώνα και για πολλούς αποτελούν μέσο ενυδάτωσης και ελιξίριο νεότητας! Γενικά, όλα τα είδη τσαγιού περιέχουν ως βασικά συστατικά κατεχίνες, καφεϊνη, θεανίνη και βουτυρικό οξύ. Το πιο γνωστό και περισσότερο ευεργετικό, λόγω των αντιοξειδωτικών που περιέχει, είναι το πράσινο τσάι. Προκαλεί διούρηση, θεωρείται αντιγηραντικό και βοηθάει στην προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα μειώνοντας την κακή LDL χοληστερόλη. Το τσάι του βουνού κατέχει την πρώτη θέση στην άμυνα κατά του κρυολογήματος, γιατί επιδρά ευεργετικά σε φλεγμονές, είναι αναλγητικό και αγχολυτικό. Δεν έχει διεγερτική δράση και μπορεί να καταναλωθεί ακόμη και πριν τον ύπνο. Επίσης, καταπολέμα τη δυσπεψία και διάφορων ειδών γαστρεντερικές διαταραχές. Στο μαύρο τσάι, τα φύλλα έχουν υποστεί πλήρη ζύμωση γι’ αυτό έχουν αποκτήσει το μαύρο χρώμα. Περιέχει λιγότερα αντιοξειδωτικά συστατικά, συγκριτικά με το πράσινο, κυρίως κατεχίνες, αλλά έχει εξίσου ευεργετικές ιδιότητες. Προσθέστε προαιρετικά ελάχιστο μέλι και καταναλώστε τα αντί για καφέ.
Βότανα
Από την έγχυση των αγαπημένων μας βοτάνων μπορούμε να πάρουμε μια ποικιλία αφεψημάτων. Η χώρα μας είναι πολύ πλούσια σε βότανα και κάθε περιοχή έχει τα δικά της με πολλές ευεργετικές ιδιότητες για την υγεία και τη διάθεση. Ένα από τα πιο γνωστά είναι το χαμομήλι που είναι γνωστό για τις αγχολυτικές και αντισηπτικές του ιδιότητες. Ανακουφίζει από τη δυσπεψία και βοηθάει σε γαστρεντερικές διαταραχές. Περιέχει βιταμίνη C, σίδηρο, φώσφορο και ψευδάργυρο. Το φασκόμηλο έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και ανακουφίζει από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, γιατί είναι πλούσιο σε φυτοστερόλες. Ακόμη, περιέχει βιταμίνες Α, Β και C, μαγνήσιο, ασβέστιο και σίδηρο. Η βαλεριάνα, λειτουργεί ως ήπιο ηρεμιστικό του νευρικού συστήματος. Έχει ηρεμιστική και αντισπασμωδική δράση. Επιπρόσθετα, το ρόφημα εχινάτσιας, λειτουργεί τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά στα συμπτώματα κρυολογήματος και στη θωράκιση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.
Ζεστό κρασί
Συνηθίζεται κυρίως σε γερμανόφωνες χώρες της Ευρώπης, με την ονομασία Glühwein, αλλά τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος και στη χώρα μας και τείνει να καθιερώθει ως συνήθεια κατά την εορταστική περίοδο του Δεκεμβρίου. Σε κάθε χώρα το συνάνταμε στις υπαίθριες Χριστουγεννιατικές αγορές με μικρές παραλλάγες, όσον αφορά το είδος του κρασιού και την ποικιλία των μπαχαρικών που προστίθενται. Συνήθως, καταναλώνεται ζεστό και για την παρασκευή του χρησιμοποιείται κόκκινο ξηρό κρασί, ζάχαρη, μέλι, κανέλα, γαρύφαλο και χυμός ή φλούδα από πορτοκάλι ή λεμόνι. Θεωρείται θερμαντικό εξαιτίας του αλκοόλ αλλά και με αντιοξειδωτική δράση από το πλήθος μπαχαρικών και εσπεριδοειδών που περιέχει.
&nbsp […]

Αυτισμός και διατροφή

10:06 μμ
|
διατροφή και αυτισμός

Η διατροφή σε ένα αυτιστικό παδί μπορεί να βελτιώσει κάποια από τα συμπτώματα και να προλάβει ελλείψεις στον οργανισμό του. Δε θα πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι κάθε παιδί είναι μοναδικό και ο αυτισμός χρειάζεται εξατομικευμένη διατροφή και διατροφική παρακολούθηση.
Ενισχύστε τη διατροφή του με:

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β, και ειδικά Β6,B12 και φυλλικό οξύ, που βελτιώνουν το λόγο, τον ύπνο και τις αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον. Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β είναι τα όσπρια, οι ξηροί καρποί και τα δημητριακά ολικής αλέσεως.
Η βιταμίνη Α, που περιέχεται σε εντόσθια, κρόκο αυγού, γαλακτοκομικά πλούσια σε λιπαρά, βούτυρο, φρούτα και λαχανικά με πράσινο και πορτοκαλί χρώμα, βελτιώνει τις κοινωνικές δεξιότητες.
Το μαγνήσιο, με σημαντικότερες πηγές τις μπανάνες, τα σύκα, τους ξηρούς καρπούς, τα πράσινα λαχανικά, τα μπαχαρικά, τα θαλασσινά και το κακάο, βοηθάει στη μείωση της ευερεθιστότητας και στην αύξηση της προσοχής.
Η βιταμίνη C, δρα αντιοξειδωτικά και βελτιώνει τις συναισθηματικές αντιδράσεις. Πλούσιες πηγές της αποτελούν τα εσπεριδοειδή, τα ακτινίδια, οι φράουλες, τα ροδάκινα, οι πιπεριές, το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το λάχανο και ο μαϊντανός.
Ο ψευδάργυρος μπορεί να βελτιώσει την έλλειψη προσοχής και περιέχεται στα εντόσθια, το κρέας, τα σύκα, τα μανιτάρια, το φύτρο δημητριακών, τα μη αποφλοιωμένα δημητριακά και τους ξηρούς καρπούς.
Τα απαραίτητα λιπαρά οξέα, ω-3 και ω-6, βελτιώνουν τον έλεγχο της συμπεριφοράς και επιδρούν στη φαιά ουσία του εγκεφάλου. Έχουν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Επιλέξτε λιπαρά ψάρια (σαρδέλα, σκουμπρί -αποφύγετε μεγάλα ψάρια ωκεανού όπως σολωμός, ξιφίας, γαλέος), αβοκάντο, λιναρόσπορο, γλυκοπατάτα, καρύδια, ταχίνι και ιχθυέλαια.
Τα πρεβιοτικά είναι τροφές που ευνοούν την ανάπτυξη των ωφέλιμων βακτηρίων στο έντερο. Τέτοιες τροφές είναι τα σπαράγγια, οι μπανάνες, τα όσπρια, η ρίζα πικραλίδας, το σκόρδο, το μέλι, το κρεμμύδι, ο αρακάς και το πράσο. Βοηθητικές είναι και οι τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και το λάχανο τουρσί.
Αντιφλεγμονώδεις τροφές θεωρούνται και το τζίντζερ και ο κουρκουμάς. Προσθέστε τα στα φαγητά, αρχικά σε μικρή ποσότητα, για να μη γίνει αισθητή η αλλαγή.
Βιολογικά τρόφιμα, ειδικά σε λαχανικά με βολβούς τα οποία συγκρατούν τοξικά μέταλλα από το έδαφος, όπως πατάτα, γλυκοπατάτα, κρεμμύδι, ρεπάνι και καρότο.
Κατσικίσια ή βουβαλίσια γαλακτοκομικά και τυροκομικά αντί αγελαδινών, για λιγότερα αντιβιοτικά και ορμόνες.

Αποφύγετε:

Τα επεξεργασμένα, κονσερβοποιημένα και συσκευασμένα τρόφιμα που περιέχουν συντηρητικά, ενισχυτικά γεύσης, χρωστικές, αρωματικά, γλυκαντικά και άλλα χημικά πρόσθετα. Αποφύγετε συσκευασίες τροφίμων από πλαστικό και αλουμίνιο.
Γρήγορους τρόπους μαγειρέματος, όπως η χύτρα και ο φούρνος μικροκυμάτων. Αποφύγετε τα τηγάνια αλουμινίου, τις τσίγκινες κατσαρόλες, το αλουμινόχαρτο και τα πλαστικά πιάτα και ποτήρια.
Τη ζάχαρη και τα χημικά γλυκαντικά. Αντικαταστήστε τα με στέβια, πετιμέζι, χαρουπόμελο, μελάσσα ή σιρόπι αγαυής.
Περιορίστε τη γλουτένη. Προτιμήστε αρτοσκευάσματα και ζυμαρικά από καλαμπόκι, ρύζι, κινόα, φαγόπυρο, κεχρί, αμάρανθο και ζέα.
Περιορίστε τρόφιμα που περιέχουν φαινόλες όπως τυριά, πορτοκάλι, μπανάνα, μαγιά, φλοιό μήλου – αχλαδιού – ροδάκινου, κρεμμύδι, σπανάκι, πράσινο και μαύρο τσάι, κόκκινο κρασί, κακάο και σοκολάτα.
Περιορίστε τρόφιμα που περιέχουν σαλικυλικά όπως βατόμουρα, κεράσια, βερίκοκα, αποξηραμένες σταφίδες και δαμάσκηνα, φράουλες, ανανά, σταφύλια, ραδίκια, αντίδια, κολοκύθια, αγγούρι, ντομάτα και καυτερές πιπεριές.

Καλό είναι να εκθέτετε το παιδί σας μονίμως σε νέα τρόφιμα. Τοποθετήστε στο τραπέζι διαφορετικά φαγητά, ακόμη και αν δε το φάει. Επίσης, προσπαθήστε να βάζετε στο πιάτο του μικρή ποσότητα της καινούργιας τροφής μαζί με ένα τρόφιμο που του αρέσει.Σε περίπτωση που αρνείται να δοκιμάσει κάποιο από τα παραπάνω τρόφιμα, μπορείτε να τα προσθέσετε στα φαγητά χωρίς να αυξήσετε τον όγκο τους.
Για παράδειγμα, δημιουργήστε χυμούς από ποικίλια φρούτων και λαχανικών και προσθέστε γιαούρτι ή γάλα για να πάρουν τη μορφή smoothie. Μπορείτε ακομή να προσθέσετε αβοκάντο, ελιές ή ξηρούς καρπούς αλεσμένους μέσα στο φαγητό για αύξηση των ωφέλιμων λιπαρών. Αντί για γλυκά με μερέντα, δοκιμάστε ταχίνι με κακάο ή χαρουπολάτα (εναλλακτική μερέντα από χαρούπια). Δημιουργήστε κρέμες ή ρυζόγαλο από γάλα καρύδας ή αμυγδάλου.
Αν αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια ειδική δίαιτα, όπως αυτές ελεύθερης γλουτένης ή καζεΐνης, θα πρέπει να γνωρίζετε πως είναι κάτι πολύ δύσκολο και χρονοβόρο εξαιτίας της εμμονής των παιδιών σε συγκεκριμένα τρόφιμα και να επισκεφθείτε κάποιον ειδικό για να σας καταρτίσει ένα εξειδικευμένο διαιτολόγιο ώστε να προληφθεί η εμφάνιση διατροφικών ελλείψεων.
Κοντοπίδου Ειρήνη
Κλινικός Διαιτολόγος, M.Sc.
www.adunatizw.gr

Φυσικά γλυκαντικά

7:23 πμ
|

Όλοι πλέον γνωρίζουμε ότι η ζάχαρη πέρα από γευστική απόλαυση και θερμίδες, δεν προσφέρει στον οργανισμό μας κάτι θρεπτικό, αλλά και τα χημικά υποκατάστατά της έχουν κατηγοριοποιηθεί για πολλές παρενέργειες. Γι’ αυτό τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερος κόσμος στρέφεται στα φυσικά γλυκαντικά. Φυσικά γλυκαντικά ονομάζονται όλα εκείνα τα οποία μπορούν να αντικαταστήσουν γευστικά τη ζάχαρη και να μας δώσουν περισσότερα οφέλη για τον οργανισμό μας. Μέχρι τώρα, ως φυσικά γλυκαντικά όλοι γνωρίζαμε τη φρουκτόζη, το μέλι, τη ξυλιτόλη, τη μαλτιτόλη καθώς και τη στέβια που έκανε την εμφάνισή της τα τελευταία χρόνια. Σήμερα, στο εμπόριο κυκλοφορούν και άλλα πρωτοπόρα φυσικά γλυκαντικά που αξίζουν της προσοχής μας. Ας τα δούμε αναλυτικά:
Νέκταρ ή σιρόπι αγαύης
Βγαίνει κατευθείαν από τον πυρήνα του κακτοειδούς φυτού αγαύη, το οποίο ζει και ευδοκιμεί στο Μεξικό. Οι ντόπιοι το αποκαλούν το «μέλι της αγαύης». Η αγαύη είναι το φυτό, από το οποίο παίρνουμε και την τεκίλα, περνά μέσα από πολλές χημικές διεργασίες για να γίνει σιρόπι. Ο χυμός συλλέγεται με παρόμοιο τρόπο με αυτόν της αλόης, φιλτράρεται και συμπυκνώνεται μέσω βρασμού. Το νέκταρ της αποτελείται κυρίως από 90% φρουκτόζη και 10% γλυκόζη και είναι 1,4 έως 1,6 φορές πιο γλυκιά από τη ζάχαρη. Έχει παρόμοιες θερμίδες με τη ζάχαρη, αλλά επειδή είναι πιο γλυκό χρειάζεται να χρησιμοποιούμε μικρότερη ποσότητα για το ίδιο γευστικό αποτέλεσμα. Μπορεί να αντικαταστήσει τη ζάχαρη σε οποιαδήποτε συνταγή. Είναι ένα από τα φυσικά γλυκαντικά το οποίο διαθέτει πολύ χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (11 – 19), δεν αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και μπορεί να καταναλώνεται από διαβητικούς. Η γεύση του παρομοιάζει αυτή του μελιού (είναι και πιο γλυκιά) και περιέχει ίχνη από σίδηρο, ασβέστιο, κάλιο και μαγνήσιο.
Το σιρόπι μελάσας
Η μελάσα ζαχαρότευτλου, αποτελεί το τελικό προϊόν από τη διαδικασία καθαρισμού της ζάχαρης. Παράγεται από το δεύτερο βρασμό του ζαχαροκάλαμου και έχει ελαφρώς πιο πικρή γεύση από τη ζάχαρη. Το όνομα της προέρχεται από την πορτογαλική λέξη «melaço» που σημαίνει μέλι. Η μελάσα περιέχει περισσότερο σίδηρο σε σχέση με το μέλι, αλλά υπολείπεται σε βιταμίνη C. Η μαύρη ζάχαρη συγκεντρώνει περισσότερη μελάσα (η μελάσα της δίνει σκούρο χρώμα και γλυκόπικρη γεύση). Η μελάσα έχει γλυκαιμικό δείκτη 55. Το θετικό είναι πως μεταβολίζεται πιο αργά απ’ ότι η κοινή ζάχαρη αλλά έχει τις ίδιες θερμίδες με αυτήν. Η μελάσα περιέχει σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο, νάτριο, φώσφορο, δηλαδή μέταλλα απαραίτητα για τον οργανισμό και αποτελεί ένα από τα καλύτερα φυσικά γλυκαντικά στον κόσμο. Εκτός αυτού, θωρακίζει τον οργανισμό με ολικές πολυφαινόλες, ισχυρά αντιοξειδωτικά γνωστά για την αντικαρκινική τους δράση. Η μελάσα ζαχαροκάλαμου χρησιμοποιείται σε σάλτσες, γλυκίσματα, ροφήματα, κέικ, πάνω σε γιαούρτι ή παγωτό. Μπορεί να καταναλωθεί άφοβα και από βρέφη και νήπια.
Ζάχαρη καρύδας
Ένα καινούργιο εναλλακτικό γλυκαντικό χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (35). Παράγεται από το νέκταρ του άνθους του κοκοφοίνικα. Είναι από τα πιο γνωστά φυσικά γλυκαντικά στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, από όπου και προέρχεται. Αποτελείται από 75% σακχαρόζη, έτσι ώστε να απορροφάται πολύ πιο αργά. Σε σύγκριση με τη μαύρη ζάχαρη, η ζάχαρη καρύδας έχει 36 φορές περισσότερο σίδηρο, 4 φορές περισσότερο μαγνήσιο, και πάνω από 10 φορές περισσότερο ψευδάργυρο. Περιέχει ινοσιτόλη, μια βιταμίνη του συμπλέγματος Β, συστατικό των φωσφολιπιδίων στον εγκέφαλο, του σκελετού, της καρδιάς και των ανδρικών αναπαραγωγικών ιστών. Το νέκταρ των ανθών της καρύδας από το οποίο προέρχεται η ζάχαρη περιέχει 16 αμινοξέα. Έχει γλυκιά γεύση με μια «ιδέα» καραμέλας.
Σιρόπι σφενδάμου
Το σιρόπι σφενδάμου, κατακτά πλέον τα ράφια των σουπερμάρκετ, όπως γίνεται αρκετά χρόνια τώρα στις ΗΠΑ. Πρόκειται για το χυμό που προκύπτει από δέντρα σφενδάμου στην Βόρειο Αμερική και τον Καναδά. Μετά τη συγκομιδή ο χυμός συμπυκνώνεται για να μετατραπεί σε σιρόπι, διατηρώντας το φυσικό θρεπτικό περιεχόμενο και μοναδικά γλυκιά του γεύση. Το σιρόπι μετά την περισυλλογή, θερμαίνεται για να αποβάλει το νερό που περιέχει στη φυσική του μορφή. Περίπου 40-50 κιλά χυμού αποδίδουν 1 κιλό σιροπιού. Είναι μια ελάχιστα επεξεργασμένη τροφή, γι’ αυτό και κατατάσσεται στα φυσικά γλυκαντικά, περιέχει ψευδάργυρο και μαγγάνιο σε ελαφρώς υψηλότερες συγκεντρώσεις από ότι στο μέλι. Συγκεκριμένα για το μαγγάνιο, δύο κουταλάκια του γλυκού σιρόπι σφενδάμου ημερησίως καλύπτουν το 22%, δηλαδή το ¼ των αναγκών ενός ενήλικα. Έχει πλούσιες αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, που δρουν κατά του καρκίνου, των διάφορων τύπων διαβήτη και των βακτηριολογικών λοιμώξεων. Περιέχει περίπου 50 θερμίδες ανά κουταλιά της σούπας. Η μοναδική γεύση του, απαλή, μεταξένια, με διακριτική γεύση καραμέλας και toffee. Διακρίνεις στη γεύση του βανίλια, μπαχαρικά και κάτι καμένο αλλά και γαλακτερό μαζί.
Χαρουπόμελο
Το σιρόπι αυτό προέρχεται από το χαρούπι ή ξυλοκέρατο. Το σιρόπι χαρουπιού ή χαρουπόμελο αποτελούσε τα παλαιότερα χρόνια, ένα από τα παραδοσιακά ελληνικά φυσικά γλυκαντικά αντί της ζάχαρης. Χρησιμοποιείτε είτε μόνο του είτε με ανάμειξη με μέλι σε γλυκά και ροφήματα. Είναι εξαιρετικά θρεπτική τροφή, πλουσιότερο σε ασβέστιο ακόμα και από το γάλα (350mg ανά 100γρ), ενώ περιέχει φώσφορο, υδατάνθρακες, βιταμίνες Α και Β, πρωτεΐνες και πολλά μεταλλικά στοιχεία. Έχει την ιδιότητα να καταπραΰνει το στομάχι, βοηθά στην ομαλή λειτουργία του εντέρου και χρησιμοποιείται ως γλυκαντική ουσία σε διάφορα παρασκευάσματα (δημητριακά, γλυκά και ροφήματα). Το χαρουπόμελο αποτελεί πλούσια πηγή σιδήρου, μαγνησίου, καλίου και ριβοφλαβίνης και έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο. Μπορεί να καταναλωθεί και από βρέφη και νήπια μέσα στη φρουτόκρετα, στο γιαούρτι ή σε μπισκότα και κέικ.
Πετιμέζι
Το πετιμέζι, το κολλώδες σιρόπι που φτιάχνεται βράζοντας και ξαφρίζοντας το μούστο (το χυμό των πατημένων σταφυλιών πριν αρχίσει η διαδικασία της ζύμωσης), το βρίσκουμε σε περιοχές και σε χωριά σε όλη την Ελλάδα και σε επιλεγμένα ράφια ορισμένων καταστημάτων. Χρειάζονται 2,5 κιλά μούστου περίπου για να πάρουμε 500-600 ml πετιμέζι. Συνιστά παχύρρευστο σιρόπι με ωραία γλυκιά και ελαφρώς ξινή γεύση. Πλούσιο σε ενέργεια, αποδίδει 33 θερμίδες ανά 100 […]

Χαρούπια…γλυκιά και θρεπτική επιλογή!

10:24 πμ
|

Η χαρουπιά ευδοκιμεί αυτοφυώς σε πολλές περιοχές της Μεσογείου, όπως και στην Ελλάδα γνωστή ως «ξυλοκέρατο» αλλά και στην Κύπρο γνωστή ως «τερατσιά». Τα χαρούπια έχουν υψηλή διατροφική αξία και τη δική τους ιδιαίτερη γεύση. Είναι πολύ θρεπτικά, δεν περιέχουν καφεΐνη και είναι ελεύθερα γλουτένης. Η σάρκα τους έχει ευχάριστη, γλυκιά γεύση ενώ περιέχει πολλά και πολύ σκληρά σπόρια καφέ χρώματος. Περιέχουν 4% πρωτεΐνη και 76% υδατάνθρακες, ασβέστιο, φώσφορο, σίδηρο και βιταμίνες, πολυφαινόλες και ιδιαίτερα συμπυκνωμένες ταννίνες. Δεν υπάρχουν ενδείξεις για τροφικές αλλεργίες, πεπτικές διαταραχές ή κεφαλαλγίες. Σαν καρπός διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν απαιτεί ιδιαίτερες συνθήκες αποθήκευσης και μπορεί να καταναλωθεί χωρίς προετοιμασίες. Μπορεί να καταναλωθεί και ωμός, γιατί είναι αρκετά τραγανός, αλλά συνηθίζεται η κατανάλωσή του με τη μορφή του χαρουπάλευρου ή του χαρουπόμελου. Επίσης, χρησιμοποιείται βιομηχανικά για την παρασκευή αντιδιαρροιακών και αντιεμετικών προϊόντων.
Το χαρουπάλευρο ή χαρουπόσκονη έχει τη χαρακτηριστική μυρωδιά και το χρώμα του κακάο, το οποίο μπορεί να αντικαταστήσει σχεδόν σε όλες τις χρήσεις του στη ζαχαροπλαστική. Επίσης, προστίθεται σε μίγματα αλεύρων για την παρασκευή αρτοσκευασμάτων, ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στο μαγείρεμα μέσα σε σάλτσες ή φαγητά. Η αναλογία με το κακάο είναι ισόποση (1:1), αλλά λόγω της πιο γλυκιάς του γεύσης, ίσως χρειάζεται λιγότερη ποσότητα για το ίδιο γευστικό αποτέλεσμα.
Το σιρόπι χαρουπιού ή χαρουπόμελο αποτελούσε τα παλαιότερα χρόνια, το παραδοσιακό ελληνικό γλυκαντικό αντί της ζάχαρης. Χρησιμοποιείτε είτε μόνο του είτε με ανάμειξη με μέλι σε γλυκά και ροφήματα. Μπορείτε ακόμα να παρασκευάσετε κρέμα από χαρούπι για επάλειψη, αντί για πραλίνα φουντουκιού, η οποία θα σας δώσει περισσότερα θρεπτικά συστατικά, την ίδια γλυκιά γεύση και λιγότερες θερμίδες. Ακόμη, η χαρουπολάτα μπορεί να αντικαταστήσει την κλασσική σοκολάτα με παρόμοια πλούσια και γλυκιά γεύση. Περιέχει 52 φορές λιγότερο λίπος, και δεν περιέχει οξαλικά οξέα που εμποδίζουν την απορρόφηση ασβεστίου όπως η σοκολάτα. Τέλος, μπορείτε να το απολαύσετε ως ρόφημα αντί για καφέ ή τσάι ή σαν δροσιστικό ποτό αραιωμένο με νερό. Έχει το άρωμα και τη χαρακτηριστική γεύση του χαρουπιού και δε χρειάζεται επιπρόσθετη ζάχαρη, γιατί είναι από τη φύση του αρκετά γλυκό.
Τα προϊόντα χαρουπιού αποτελούν πολύ καλή υγιεινή επιλογή και μπορείτε να τα βρείτε σε μαγαζιά με βιολογικά προϊόντα ή είδη υγιεινής διατροφής. Είναι μια ξεχασμένη αλλά θρεπτική επιλογή για μικρούς και μεγάλους που αξίζει να δοκιμάσετε!
Κοντοπίδου Ειρήνη
Κλινικός διαιτολόγος, M.Sc.

www.adunatizw.gr

Η Ειρήνη Κοντοπίδου στην Βεργίνα Τηλεόραση με οδηγίες διατροφής για τον καρκίνο

11:57 πμ
|

Η Ειρήνη Κοντοπίδου προσκεκλημένη στην Βεργίνα Τηλεόραση και στην εκπομπή «Όψεις και Απόψεις» την Τετάρτη 22 Ιανουαρίου 2014 […]

Μαστίχα Χίου, ένα φάρμακο της φύσης

10:08 πμ
|

Η χρήση των φυτών, των βοτάνων και άλλων φυτικών προϊόντων ως φάρμακα, ξεκίνησε από τα πρώτα χρόνια της ζωής του ανθρώπου. Ένα από αυτά είναι και η μαστίχα Χίου, η οποία είναι γνωστή από την αρχαιότητα ως ένα άρτυμα εύγευστο και αρωματικό. Σε ιατρικά κείμενα της αρχαιότητας βρέθηκαν πληθώρα ιατρικών συνταγών, με κύριο συστατικό τη μαστίχα, την οποία θεωρούσαν ευεργετική για την ανθρώπινη υγεία και της απέδιδαν πολλές ιδιότητες.
Με τον όρο μαστίχα νοείται η φυσική ρητίνη που βγαίνει από τον κορμό και τα κλαδιά του μαστιχόδενδρου ή σχίνου, (λατινική ονομασία Pistacia Lentiscus var. Chia), ο οποίος είναι ένας αειθαλής θάμνος. Η μαστίχα είναι μια φυσική ρητίνη με χρώμα υπόλευκο – υποκίτρινο και είναι διαφανής έως ημιδιαφανής. Εκκρίνεται από επιφανειακές τομές που πραγματοποιούνται στον κορμό και στα κλαδιά του δέντρου με αιχμηρά εργαλεία και στάζει υπό τη μορφή δακρύων. Η φυσική κρυσταλλική ρητίνη, υπάρχει στο εμπόριο με λευκό ή υποκίτρινο χρωματισμό και υπό την μορφή κόκκων σφαιρικού ή ακανόνιστου σχήματος. Η φυσική μαστίχα Χίου διατίθεται σε 3 τύπους, ανάλογα με το μέγεθος των κόκκων α) Ψηλή – μέγεθος κόκκων 3 – 6 mm, β) Μεσαία – μέγεθος κόκκων 6 – 10 mm, γ) Χονδρή – μέγεθος κόκκων 10 mm. Θα πρέπει να φυλάσσεται σε μέρος δροσερό και υπό σκιά και να αποφεύγεται η έκθεση της σε ηλιακή ακτινοβολία.
Η μαστίχα Χίου έχει χαρακτηριστεί από το 1997 ως προϊόν Π.Ο.Π. (Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης), δηλαδή τα χαρακτηριστικά της οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό περιβάλλον, ενώ η παραγωγή, η μεταποίηση, και η επεξεργασία λαμβάνουν χώρα σε οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή. Έτσι, η μαστίχα Χίου προστατεύεται από την ανταγωνιστική πώληση άλλων μη γνήσιων προϊόντων.
Σήμερα η Μαστίχα Χίου εξάγεται σε όλον τον κόσμο και χρησιμοποιείται σε μια  μεγάλη  ποικιλία προϊόντων στην

αρτοποιία, ζαχαροπλαστική και μαγειρική,
αρωματοθεραπεία (αιθέρια έλαια και αρωματικά κεριά),
κοσμετολογία (βαθύς καθαρισμός, κρέμες κατά του γήρατος, κ.α.)
ποτοποιία (παραγωγή λικέρ)
οδοντιατρική (οδοντόπαστες, σφραγίσματα)
χειρουργική (ράμματα αφομοιώσιμα από τον οργανισμό)
ιατροφαρμακευτική (ενάντια στο έλκος του στομάχου, αλοιφές ενάντια στα εγκαύματα, και τις δερματικές παθήσεις)

Οι πρώτες έρευνες όσον αφορά τα πλεονεκτήματα της κατανάλωσης μαστίχας Χίου στην υγείας μας ξεκίνησαν στα μέσα της δεκαετίας του 80’ και αφορούσαν το πεπτικό σύστημα. Από τότε όλο και περισσότερες έρευνες άρχισαν να πραγματοποιούνται με σκοπό να αποδειχθούν οι φαρμακευτικές της ιδιότητες σε ένα μεγάλο αριθμό ασθενειών.
Οι κυριότερες ιδιότητες της μαστίχας Χίου είναι:

η αντιοξειδωτική δράση, λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας της σε πολυφαινόλες και τερπένια,
η αντιμικροβιακή δράση,
η πρόληψη και θεραπεία παθήσεων του γαστρεντερικού συστήματος, λόγω της αντιφλεγμονώδους δράσης του ελεανολικού και ολεανολικού οξέος,
η επούλωση τραυμάτων
και η συμβολή στην στοματική υγιεινή, λόγω της υψηλής της συγκέντρωσης σε ξυλιτόλη, η οποία βοηθά στη μείωση της εμφάνισης οδοντικής πλάκας.

Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2007, στο Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας της Αθήνας, από τον Κ. Τριανταφυλλίδη και σε συνεργασία με το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, φαίνεται πως ασθενείς με νόσο Crohn’s κάνοντας θεραπεία με μαστίχα Χίου, βελτίωσαν τα συμπτώματα της νόσου, ρύθμισαν τη φλεγμονή καθώς και το αντιοξειδωτικό τους επίπεδο. Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Ethnopharmacology, το 2010  η φυσική μαστίχα Χίου είχε θεραπευτικά αποτελέσματα όσον αφορά τη λειτουργική δυσπεψία. Βρέθηκε ότι αυτό οφείλεται στα περιεχόμενα τριτερπενοειδή οξέα που περιέχονται στη φυσική ρητίνη και έχουν αντιμικροβιακή και αντιοξειδωτική δράση. Επίσης άλλες έρευνες δείχνουν πως μαστίχα Χίου σε σκόνη μπορεί να έχει ηπατοπροστατευτικό και καρδιοπροστατευτικό ρόλο in vivo σε ανθρώπους.
Τα τελευταία χρόνια έχουν ξεκινήσει έρευνες και για το αν υπάρχουν αντικαρκινικές ιδιότητες στα συστατικά της μαστίχας και του μαστιχέλαιου. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν μια βελτίωση σε κάποιες μορφές καρκίνου. Παρόλα αυτά όμως χρειάζονται περαιτέρω έρευνες in vitro και in vivo για να αποδειχθεί ο μηχανισμός δράσης της.
Γίνεται αντιληπτό λοιπόν, πως η μαστίχα Χίου αποτελεί φυσικό προϊόν με μοναδικές ιδιότητες, και μη ξεχνάμε τη μοναδικότητα του ίδιου του προϊόντος, αφού το μαστιχόδενδρο ευδοκιμεί μόνο στο νησί της Χίου.

Δάγκογλου ΦαίδραΔιαιτολόγος Διατροφολόγος, MscIn Food Science and Technology / Food Safety