Ετικέτα: καρδιαγγειακές παθήσεις | Κοντοπίδου Ειρήνη – Κλινικός Διαιτολόγος MSc

Τα ροφήματα του χειμώνα

7:29 πμ
|

Τις κρύες μέρες των εορτών και όχι μόνο, στη θαλπωρή του σπιτιού μας και κάτω από το στολισμένο δέντρο, επιθυμούμε για συντροφιά κάποιο από τα ζεστά ροφήματα του χειμώνα. Συνήθως, τα ροφήματα ή αφεψήματα του χειμώνα πέρα από ζεστασιά και απόλαυση προσφέρουν πλήθoς ευεργετικών επιδράσεων στην υγεία.
Σαλέπι
Το πιο πιθανό είναι να γνωρίζετε το σαλέπι, από τους πλανόδιους πωλητές που κυκλοφορούν τις κρύες ημέρες του χειμώνα σε πόλεις της Βόρειας Ελλάδας. Το σαλέπι το βρίσκουμε σε μορφή σκόνης, η οποία προέρχεται από ένα είδος άγριας ορχιδέας. Αυτό το είδος ορχιδέας έχει και αφροδισιακές ιδιότητες, για αυτό και ονομάζεται και σερνικοβότανο. Χρησιμοποιείται για την παρασκευή παγωτού καϊμάκι, προσδίδοντας μαστιχωτή υφή, ή γίνεται ρόφημα. Το ρόφημα έχει γλυκιά γεύση, χωρίς πολλές θερμίδες και λειτουργεί ως αποσυμφορητικό, μαλακώνοντας το λαιμό. Περιέχει μπαχαρικά, συνήθως γαρύφαλλο, κανέλλα και πιπερόριζα, και γι’ αυτό θεωρείται θερμαντικό, αντιοξειδωτικό και αφροδισιακό. Είναι πλούσιο σε άμυλο, φώσφορο, ιώδιο και ασβέστιο. Η βασική του ουσία είναι κολλώδης και ονομάζεται βασσαρίνη, η οποία όταν βράσει με νερό, προσφέρει αποχρεμπτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες τόσο στο αναπνευστικό όσο και στο γαστρεντερικό μας σύστημα. Τα πιο γνωστά είδη είναι το σαλέπι από την Πόλη, το σαλέπι Ιωαννίνων και το σαλέπι θαλάσσης που προέρχεται από είδος φυκιών της Ισλανδίας.
 
Κακάο
Ένα ζεστό χειμωνιάτικο ρόφημα, με λίγες θερμίδες και πλούσια αντιοξειδωτική δράση. Η συγκέντρωση αντιοξειδωτικών στο ζεστό κακάο, σύμφωνα με έρευνες, είναι σχεδόν διπλάσιες από ότι στο κόκκινο κρασί ή στο πράσινο τσάι. Το κακάο περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις σε φλαβονοειδή, οι οποίες αποτρέπουν το σχηματισμό ελεύθερων ριζών, προστατεύοντας από τη γήρανση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, βοηθώντας τη λειτουργία της καρδιάς και την κυκλοφορία του αίματος, και την εμφάνιση ορισμένων μορφών καρκίνου. Λόγω της θεοβρωμίνης που περιέχει, μπορεί να βοηθήσει και τον επίμονο βήχα καθώς και να διεγείρει την έκκριση ενδορφινών, ορμονών που προσφέρουν αίσθημα ευεξίας και βελτιώνουν τη διάθεση. Ακόμη, είναι πολύ πλούσιο σε σίδηρο, ψευδάργυρο, κάλιο και σελήνιο. Η διαφορά του ροφήματος σοκολάτας με αυτή του ροφήματος κακάο είναι ότι περιέχει συνήθως γάλα πλούσιο σε λιπαρά, αρκετή ζάχαρη και έχει μικρότερη περιεκτικότητα σε κακάο. Τόσο διατροφικά όσο και θερμιδικά είναι προτιμότερο να προτιμούμε το ρόφημα κακάο.
Τσάι
Οι διάφορες μορφές τσαγιού είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής του χειμώνα και για πολλούς αποτελούν μέσο ενυδάτωσης και ελιξίριο νεότητας! Γενικά, όλα τα είδη τσαγιού περιέχουν ως βασικά συστατικά κατεχίνες, καφεϊνη, θεανίνη και βουτυρικό οξύ. Το πιο γνωστό και περισσότερο ευεργετικό, λόγω των αντιοξειδωτικών που περιέχει, είναι το πράσινο τσάι. Προκαλεί διούρηση, θεωρείται αντιγηραντικό και βοηθάει στην προστασία από καρδιαγγειακά νοσήματα μειώνοντας την κακή LDL χοληστερόλη. Το τσάι του βουνού κατέχει την πρώτη θέση στην άμυνα κατά του κρυολογήματος, γιατί επιδρά ευεργετικά σε φλεγμονές, είναι αναλγητικό και αγχολυτικό. Δεν έχει διεγερτική δράση και μπορεί να καταναλωθεί ακόμη και πριν τον ύπνο. Επίσης, καταπολέμα τη δυσπεψία και διάφορων ειδών γαστρεντερικές διαταραχές. Στο μαύρο τσάι, τα φύλλα έχουν υποστεί πλήρη ζύμωση γι’ αυτό έχουν αποκτήσει το μαύρο χρώμα. Περιέχει λιγότερα αντιοξειδωτικά συστατικά, συγκριτικά με το πράσινο, κυρίως κατεχίνες, αλλά έχει εξίσου ευεργετικές ιδιότητες. Προσθέστε προαιρετικά ελάχιστο μέλι και καταναλώστε τα αντί για καφέ.
Βότανα
Από την έγχυση των αγαπημένων μας βοτάνων μπορούμε να πάρουμε μια ποικιλία αφεψημάτων. Η χώρα μας είναι πολύ πλούσια σε βότανα και κάθε περιοχή έχει τα δικά της με πολλές ευεργετικές ιδιότητες για την υγεία και τη διάθεση. Ένα από τα πιο γνωστά είναι το χαμομήλι που είναι γνωστό για τις αγχολυτικές και αντισηπτικές του ιδιότητες. Ανακουφίζει από τη δυσπεψία και βοηθάει σε γαστρεντερικές διαταραχές. Περιέχει βιταμίνη C, σίδηρο, φώσφορο και ψευδάργυρο. Το φασκόμηλο έχει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και ανακουφίζει από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, γιατί είναι πλούσιο σε φυτοστερόλες. Ακόμη, περιέχει βιταμίνες Α, Β και C, μαγνήσιο, ασβέστιο και σίδηρο. Η βαλεριάνα, λειτουργεί ως ήπιο ηρεμιστικό του νευρικού συστήματος. Έχει ηρεμιστική και αντισπασμωδική δράση. Επιπρόσθετα, το ρόφημα εχινάτσιας, λειτουργεί τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά στα συμπτώματα κρυολογήματος και στη θωράκιση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.
Ζεστό κρασί
Συνηθίζεται κυρίως σε γερμανόφωνες χώρες της Ευρώπης, με την ονομασία Glühwein, αλλά τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος και στη χώρα μας και τείνει να καθιερώθει ως συνήθεια κατά την εορταστική περίοδο του Δεκεμβρίου. Σε κάθε χώρα το συνάνταμε στις υπαίθριες Χριστουγεννιατικές αγορές με μικρές παραλλάγες, όσον αφορά το είδος του κρασιού και την ποικιλία των μπαχαρικών που προστίθενται. Συνήθως, καταναλώνεται ζεστό και για την παρασκευή του χρησιμοποιείται κόκκινο ξηρό κρασί, ζάχαρη, μέλι, κανέλα, γαρύφαλο και χυμός ή φλούδα από πορτοκάλι ή λεμόνι. Θεωρείται θερμαντικό εξαιτίας του αλκοόλ αλλά και με αντιοξειδωτική δράση από το πλήθος μπαχαρικών και εσπεριδοειδών που περιέχει.
&nbsp […]

Βιταμίνη Κ και αντιπηκτική αγωγή

8:00 πμ
|

Πολλά άτομα με στεφανιαία νόσο, κολπική μαρμαρυγή, καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα του μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή προβλήματα στα αγγεία λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή. Αυτή χορηγείται ώστε να περιορίσει την πήξη του αίματος και να μην υπάρχει σχηματισμός θρόμβων μέσα στα αγγεία που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σοβαρές επιπλοκές στο υπάρχον νόσημα. Η ορθή χρήση και απόδοση της αγωγής αξιολογείται μέσα από μια εξέταση αίματος, που ονομάζεται χρόνος προθρομβίνης INR, και θα πρέπει η τιμή της να παραμένει σταθερή. Όσο πιο υψηλή είναι η τιμή της τόσο αυξάνεται ο κίνδυνός αιμορραγίας στον ασθενή γιατί η απόδοση της αγωγής είναι πολύ υψηλή. Τα πιο γνωστά αντιπηκτικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται είναι οι κουμαρόλες (Sintrom) ή βαρφαρίνες (Panwarfin) και οι ηπαρίνες που θεωρούνται ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ και η απόδοσή τους επηρεάζεται από την πρόσληψή της.
Η βιταμίνη Κ είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη που συμμετέχει στην πήξη του αίματος. Ως λιποδιαλυτή βιταμίνη βρίσκεται σε τρόφιμα που περιέχουν λιπαρές ύλες. Η πέψη, η απορρόφηση και η μεταφορά της βιταμίνης Κ στους ιστούς γίνεται μαζί με τα λιπίδια και αποθηκεύεται μαζί με άλλα λιπίδια στο συκώτι και το λιπώδη ιστό.
Η βιταμίνη Κ είναι απαραίτητη για τη σύνθεση στο συκώτι των παραγόντων της πήξης αίματος, όπως είναι η προθρομβίνη. Η βιταμίνη Κ είναι μια από τις δύο βιταμίνες που μπορεί να συνθέσει και μόνος του ο οργανισμός μας, από μικροοργανισμούς του εντέρου. Η υπερβάλλουσα πρόσληψη της βιταμίνης έχει σαν αποτέλεσμα την παρακώλυση της δράσης αντιπηκτικών φαρμάκων. Πιο συγκεκριμένα, όσο μεγαλύτερη είναι η πρόσληψη βιταμίνης Κ τόσο ευνοεί την πήξη του αίματος που έρχεται σε αντίθεση με το αποτέλεσμα της αγωγής. Παρακάτω παραθέτουμε έναν πίνακα με τις επιτρεπόμενες και μη τροφές.

ΤΡΟΦΙΜΑ

ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΑΙ

ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ

ΛΙΠΗ & ΕΛΑΙΑ

Καλαμποκέλαιο, ηλιέλαιο, μαργαρίνη (σε μικρές ποσότητες), φυστικοβούτυρο, ξηροί καρποί

Σογιέλαιο, καρυδέλαιο, φρέσκο βούτυρο

ΚΡΕΑΣ

Αυγό (μόνο ασπράδι), κοτόπουλο, χοιρινό κρέας, μοσχαρίσιο κρέας, οστρακοειδή, ψάρια, τόνος σε νερό

Τόνος σε λάδι, συκώτι, κρόκος αυγού

ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ & ΓΑΛΑ

Γάλα, τυρί, γιαούρτι

Γαλακτοκομικά πλήρη σε λιπαρά

ΦΡΟΥΤΑ

Όλα ωμά ή βραστά, κομπόστες, σταφύλια (σε μικρές ποσότητες)

Ακτινίδιο, φράουλες, ξηρά δαμάσκηνα

ΛΑΧΑΝΙΚΑ

Γλυκοπατάτα, καλαμπόκι, καρότα, παντζάρια (μόνο ο βολβός), κρεμμύδια, αγγούρι (χωρίς φλούδα), μανιτάρια, μελιτζάνες

Πράσινα λαχανικά (μπρόκολο, σπανάκι, μαρούλι, χόρτα, μπάμιες, φασολάκια), ντομάτα, παντζάρι (φύλλα), μαϊντανός, κουνουπίδι, σέλινο, λάχανο, λάχανο τουρσί, λαχανίδα, λαχανάκια Βρυξελλών, σπαράγγι

ΟΣΠΡΙΑ

Φασόλια, φάβα, φακές

Φασόλια μαυρομάτικα, ρεβύθια, αρακάς

ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ

Αλεύρι, ρύζι, δημητριακά, δημητριακά πρωινού (εκτός βρώμης), πατάτα, μπισκότα αλμυρά, σνάκ

Σόγια, νιφάδες βρώμης, ολικής άλεσης

ΓΛΥΚΑ

Ζάχαρη, ζελέ, παγωτό, καραμέλες, μπισκότα γλυκά, γλυκά κουταλιού, πάστες

Μέλι

ΔΙΑΦΟΡΑ

Αλάτι, πιπέρι, μπαχαρικά, σκόρδο

ΟΙΝΟΠΝΕΥΜΑΤΩΔΗ-ΡΟΦΗΜΑΤΑ

Λεμονάδα, μαύρο τσάι, έτοιμος καφές, ροφήματα κόλας

Πράσινο τσάι, αλκοόλ

Εννοείται ότι δε θα πρέπει να αποκλείσετε για πάντα αυτά τα τρόφιμα από τη διατροφή σας, καλό είναι να τα αποφύγετε για το αρχικό διάστημα προσαρμογής και ως ότου ρυθμιστεί η δόση της αντιπηκτικής αγωγής. Είναι προτιμότερο και λιγότερο επιζήμιο στις τιμές του χρόνου προθρομβίνης να καταναλώνετε μικρή ποσότητα πράσινων λαχανικών καθημερινά (2-3 […]

Μπακαλιάρος: ωφέλιμος και παραδοσιακός

10:14 πμ
|

Μάρτιος, ο πρώτος μήνας της άνοιξης και ο κατεξοχήν μήνας της Σαρακοστής! Πολλοί τον έχουν συνδέσει με την αργία της 25ης Μαρτίου, ημέρα που παραδοσιακά καταναλώνουμε ψάρι και συγκεκριμένα μπακαλιάρο σε διάφορες μορφές. Όμως τι γνωρίζουμε για αυτό το τόσο θρεπτικό έδεσμα;
Ο βακαλάος (μπακαλιάρος) είναι ψάρι του γένους Gadus, της οικογένειας Gadiformes. Ζει ως 15 χρόνια, το μήκος του σώματός του φτάνει ως το 1μ. 40 εκ. και το βάρος του μέχρι 15 κιλά. Συνήθως είναι λευκός ή γκρίζος, αλλά το χρώμα του ποικίλλει και μπορεί να έχει αποχρώσεις καφέ, πρασινωπού ή ακόμη και κόκκινου. Συχνά έχει καφετιά ή κοκκινωπά στίγματα, είτε στο σώμα, είτε στο κεφάλι. Αλιεύεται κυρίως στον Ατλαντικό, αλλά και στη Μεσόγειο Θάλασσα. Παρ’ όλ’ αυτά, το εξαιρετικά θρεπτικό αυτό ψάρι βρίσκεται στην «κόκκινη» λίστα της Greenpeace, λόγω υπεραλίευσης.
Στην Ελλάδα, ο βακαλάος εισάγεται από τις βόρειες χώρες και διατίθεται ως κατεψυγμένο προϊόν ή σε μορφή καθαρισμένου φιλέτου χωρίς κόκκαλο, έτοιμου για μαγείρεμα. Αποτελούσε πάντοτε μια καλή λύση για τις όρεινες περιοχές που δεν είχαν πρόσβαση σε φρέσκο ψάρι, καθώς ήταν φθηνός και δεν αλλοιωνόταν εύκολα λόγω της μεγάλης περιεκτικότητάς του σε αλάτι.
Ο μπακαλιάρος είναι ένα άλιπο ψάρι με λευκό δέρμα και μπορεί να αποτελέσει μία πολύ υγιεινή και χαμηλή σε θερμίδες επιλογή για τη διατροφή μας. Τα 100 γρ μπακαλιάρου, για παράδειγμα, δίνουν 76 θερμίδες και μόνο 0.7 γραμμάρια λίπους. Τα ψάρια, εξάλλου μπορούν να αντικατάστησουν εύκολα το κρέας, καθώς αποδίδουν στον οργανισμό μας παρόμοιας βιολογικής αξίας πρωτεΐνη.
Το λίπος του μπακαλιάρου, αποτελείται από τα απαραίτητα λιπαρά οξέα, κυρίως ω-3, που συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος καθώς βοηθούν στη μείωση της χοληστερίνης, των τριγλυκεριδίων και προστατεύουν τις αρτηρίες μειώνοντας την πίεση.
Ακόμη, περιέχει τις λιποδιαλυτές βιταμίνες A, D, Ε και Κ, οι οποίες προάγουν την υγεία των ματιών, των οστών και των μυών, διευκολύνουν την πήξη του αίματος και βοηθούν στην απορρόφηση πολλών μετάλλων. Στον μπακαλιάρο επίσης, συναντάμε βιταμίνη Β12, κάλιο, ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, φώσφορο και νιασίνη.
Το αχώριστο ταίρι του μπακαλιάρου, είναι η σκορδαλιά, που παρασκευάζεται από πατάτα, από καρύδια ή από ψωμί. Η παραλλαγή με την πατάτα προσφέρει επιπλέον κάλιο και φυτικές ίνες. Παρασκευάζοντας τη σκορδαλιά με καρύδια, ενισχύεται ο οργανισμός με φυτικές στερόλες και ω-3 και ω-6 λιπαρά οξέα. Χρησιμοποιώντας ψωμί καταναλώνεται επιπλέον φυτικές ίνες και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Τέλος, ας μην ξεχνάμε και την μεγάλη θρεπτική αξία του σκόρδου και του ελαιόλαδου, ιδιαίτερα στην πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Για να ξαλμυρίσουμε τον μπακαλιάρο, θα πρέπει να τον αφήσουμε να μουλιάσει στο νερό ή στο γάλα για 12-24 ώρες, και να κάνουμε συνεχώς ανανέωση των υγρών. Ο συνδυασμός μπακαλιάρου-σκορδαλιά πέρα από γευστικός, προσφέρει πολλά οφέλη στην υγεία αλλά χρειάζεται και προσοχή στο μέγεθος της μερίδας, λόγω των αρκετών λιπαρών που προσφέρει η παρασκευή του σε τηγάνι και της περιεκτικότητάς του σε αλάτι όταν πρόκειται για παστό μπακαλιάρο.
Καλό μήνα!
Κοντοπίδου Ειρήνη
Κλινικός Διαιτολόγος, M.Sc.
www.adunatizw.gr
&nbsp […]

Πως επιλέγουμε το ελαιόλαδο

1:05 μμ
|

Δεκέμβρης, ο μήνας που απολαμβάνουμε τα προϊόντα της ελιάς, η οποία συλλέχθηκε τον προηγούμενο μήνα. Το κυριότερο από τα προϊόντα της είναι το ελαιόλαδο, η κύρια πηγή λίπους της Μεσογειακής Διατροφής. Η σάρκα της ελιάς περιέχει 20-30% έλαιο, το οποίο παραλαμβάνεται με έκθλιψη και εκχύλιση. Κυκλοφορεί στην αγορά σαν εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, με οξύτητα μικρότερη από 0,8-1%, που παράγεται μόνο με μηχανικά μέσα, χωρίς χημική επεξεργασία, σαν παρθένο ελαιόλαδο με οξύτητα μικρότερη από 2% και σαν ελαιόλαδο που είναι μίγμα παρθένου και ραφιναρισμένου ελαιόλαδου με οξύτητα μικρότερη από 1,5%. Το ελαιόλαδο περιέχει 70-80% μονοακόρεστα (ολεϊκό οξύ), 6-16% ω-6 λιπαρά οξέα, 0,3-1,3% ω-3 λιπαρά οξέα και 8-10% κορεσμένα λιπαρά οξέα. Το ολεϊκό οξύ συντελεί στην αύξηση της HDL(«καλής» χοληστερόλης) ενώ μειώνει την οξείδωση της LDL(«κακής» χοληστερόλης), άρα και την αθηροματογόνο δράση της και συντελεί στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Το ελαιόλαδο περιέχει 64-86% ελαϊκό οξύ και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα και είναι πολύ καλή πηγή βιταμίνης Ε. Το παρθένο ελαιόλαδο περιέχει 100-140 μg τοκοφερόλης/g.
Πως όμως πρέπει να επιλέξουμε το ελαιόλαδο; Το πρώτο που πρέπει να ελέγξουμε είναι τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του. Θα πρέπει να έχει καλή γεύση και οσμή. T […]

Η μεσογειακή διατροφή νικάει τις καρδιαγγειακές παθήσεις!

8:10 πμ
|

Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία και δημοσιεύθηκε στο «The New England Journal of Medicine», μελετήθηκε κατά πόσο το  Μεσογειακό πρότυπο διατροφής συμβάλει στην πρωτογενή πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων. Έλαβαν μέρος συνολικά 7447 άτομα ηλικίας 55-80 ετών (57% γυναίκες) για 4,8 έτη, τα οποία ήταν σε υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο, χωρίς όμως καρδιαγγειακή νόσο κατά την έναρξη της έρευνας.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 3 ομάδες και ακολούθησαν τρείς διαφορετικές δίαιτες. Η πρώτη ομάδα ακολούθησε μεσογειακή διατροφή με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (περίπου 1 λίτρο ανά βδομάδα), η δεύτερη ομάδα ακολούθησε μεσογειακή διατροφή με επιπλέον 30γρ ξηρούς καρπούς την ημέρα (15 γρ καρύδια, 7,5 γρ φουντούκια, και 7,5 γραμμάρια αμύγδαλα) και η τρίτη ομάδα ήταν η ομάδα ελέγχου που απλά έλαβε οδηγίες να ακολουθήσει μια δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά.  Δεν υπήρξε σε καμιά ομάδα περιορισμός θερμίδων ούτε οδηγίες για σωματική δραστηριότητα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν έναν προστατευτικό μηχανισμό και για τις δύο ομάδες που ακολούθησαν τη μεσογειακή δίαιτα έναντι της ομάδας ελέγχου. Συγκεκριμένα βρέθηκε μείωση του κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις περίπου κατά 3 περιστατικά ανά 1000 άτομα. Επίσης βρέθηκε σημαντική μείωση του εγκεφαλικού επεισοδίου στις δύο ομάδες που ακολούθησαν τη μεσογειακή δίαιτα.
Παρατηρήθηκε λοιπόν πως μια μεσογειακή διατροφή που συμπληρώνεται είτε με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, είτε με ξηρούς καρπούς οδηγεί σε σημαντική μείωση του κινδύνου για σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις μεταξύ των ατόμων υψηλού κινδύνου. Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τα οφέλη της μεσογειακή διατροφής για την πρωτογενή πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων.
N Engl J Med 2013; 368:1279-1290 April 4, 2013DOI: 10.1056/NEJMoa1200303

&nbsp […]