ΑΡΘΡΑ | Σελίδα 6 | Κοντοπίδου Ειρήνη – Κλινικός Διαιτολόγος MSc

Κόκκινο Κρέας – Από το κρεοπωλείο στο τραπέζι μας.

7:50 πμ
|

Σύμφωνα με τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών «Κόκκινο κρέας» θεωρούνται το χοιρινό, το μοσχάρι, το αρνί και το κατσίκι. Οι κίνδυνοι από τη μη ισορροπημένη και την κακή διατροφή καιροφυλακτούν σε σχέση με το κρέας λόγω αφενός της ποσότητας και αφετέρου της ποιότητας του κρέατος που καταναλώνουμε.
Το κόκκινο κρέας ανήκει στα ευαλλοίωτα τρόφιμα, γι΄ αυτό και πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στη συντήρηση του από την ώρα της αγοράς του μέχρι και τη στιγμή της κατανάλωσης. Οι μικροοργανισμοί που μπορούν να ανεβρεθούν και συνδέονται με το κρέας είναι:

Escherichia coli
Salmonella
Staphylococcus aureus
Listeria monocytogenes
Campylobacter

Αυτοί οι παθογόνοι μικροοργανισμοί επηρεάζουν την ποιότητα του κρέατος. Άλλοι προκαλούν τροφογενείς λοιμώξεις και άλλοι διασπούν τα διάφορα συστατικά του κρέατος με αποτέλεσμα να αλλάζει η όψη, η γεύση και η οσμή του κρέατος. Το Κρέας πρέπει να έχει ερυθρό κόκκινο χρώμα, ωραία οσμή και να μην είναι κολλώδες στην αφή.
ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ

Μην αγοράζετε νωπό κρέας που είναι κρεμασμένο έξω από το κρεοπωλείο και εκτεθειμένο στον ήλιο και στα έντομα. Ελέγξτε αν έχει σφραγίδα και την ημερομηνία σφαγής και λήξης.
Να αγοράζετε το κρέας και τα προϊόντα του τελευταίο και αφού έχετε ολοκληρώσει τα υπόλοιπα ψώνια.
Αφού προμηθευτείτε τα κρέας, το μεταφέρετε και το αποθηκεύετε απευθείας, έτσι ώστε να μην αφήνετε χρόνο στους μικροοργανισμούς να πολλαπλασιαστούν.
Δεν πρέπει να κρατάτε το κρέας στη συντήρηση πάνω από 2 ημέρες. Καλό επίσης είναι να μην είναι περιτυλιγμένο με χαρτί, αλλά να τοποθετείται σε κατάλληλο σκεύος που επιτρέπει τον αερισμό του, χωρίς να έρχεται σε επαφή με άλλα τρόφιμα (π.χ. σε γυάλινο μπολ το οποίο καλύπτεται με ένα πιάτο).
Δεν πρέπει να τοποθετείτε το κρέας τυλιγμένο στο χαρτί του κρεοπωλείου στα πάνω ράφια του ψυγείου, διότι ενδέχεται να στάξει και να μολύνει άλλα τρόφιμα που βρίσκονται ξεσκέπαστα από κάτω.
Ο καλύτερος τρόπος αποψύξεως είναι στο ψυγείο, γιατί η χαμηλή θερμοκρασία του ψυγείου δεν επιτρέπει την ταχεία ανάπτυξη και πολλαπλασιασμό των μικροβίων. Η απόψυξη με τον τρόπο αυτό μπορεί να διαρκέσει ανάλογα με το μέγεθος και τον τύπο του προϊόντος από 24 έως 48 ώρες. Μετά την απόψυξη το κρέας μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο για 3 έως 5 ημέρες. Αν πρόκειται για κιμά ή κοτόπουλο ο χρόνος είναι 1 με 2 ημέρες. Ποτέ μην αποψύχετε το κρέας κάτω από ζεστό νερό.
Να μην επιτρέπετε ζουμιά από νωπό κρέας και πουλερικά να πέφτουν πάνω σε έτοιμα φαγητά είτε στο ψυγείο είτε κατά την προετοιμασία. Μην τοποθετείτε μαγειρεμένα φαγητά στην ίδια πιατέλα που είχατε νωπό κρέας ή πουλερικά.
Μαγειρέψτε σωστά το κρέας. Να θυμάστε πως σχεδόν οι περισσότεροι μικροοργανισμοί σκοτώνονται πάνω από τους 60 – 70°C. Έτσι τα προϊόντα αυτά είναι ασφαλή όταν το κέντρο τους έχει πιάσει 72-74°C.
Τέλος, όταν ξαναθερμάνετε το κρέας, σιγουρευτείτε ότι έχει πιάσει τους 74°C.

 
ΔΑΓΚΟΓΛΟΥ ΦΑΙΔΡΑ
ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ – ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ, Msc
in “FoodScienceandTechnology /FoodSafety […]

Τρίτη ηλικία και διατροφή

7:49 πμ
|

Η γήρανση συνοδεύεται από περιορισμό των φυσιολογικών εφεδρειών σε όλα τα όργανα. Ο κύριος στόχος της γηριατρικής είναι να καθυστερεί την εμφάνιση νόσου στο τέλος του φυσιολογικού κύκλου ζωής του ανθρώπου. Οι βασικοί παράγοντες που φαίνεται να επιβραδύνουν το ρυθμό της γήρανσης είναι: τα τακτικά και ισορροπημένα γεύματα, η απουσία ως μέτρια κατανάλωση οινοπνεύματος, η διατήρηση σταθερού σωματικού βάρους, ο τακτικός και επαρκής ύπνος, η αποχή από το κάπνισμα και η τακτική φυσική δραστηριότητα. Το υπερβολικό βάρος περιορίζει την κινητικότητα, ενώ το χαμηλό βάρος σχετίζεται με εύκολη κόπωση και μπορεί να προδιαθέτει τα άτομα σε λοιμώδη νοσήματα και οστεοπόρωση. Οι σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές που συμβαίνουν κατά το γήρας ή στα χρόνια νοσήματα επηρεάζουν αρνητικά τη διατροφική κατάσταση.
Οι ενεργειακές ανάγκες μειώνονται κατά 3% ανά δεκαετία, λόγω μειωμένης φυσικής δραστηριότητας και μειωμένης άπαχης σωματικής μάζας, καθώς και επιβράδυνσης του βασικού μεταβολικού ρυθμού. Η πρόσληψη υψηλών ποσοτήτων κρέατος μπορεί να είναι βλαβερή, αυξάνοντας την απέκκριση ασβεστίου στα ούρα και επηρεάζοντας τη νεφρική λειτουργία. Με την πάροδο της ηλικίας παρουσιάζεται μείωση της ικανότητας ρύθμισης των επιπέδων σακχάρου αίματος. Τα επίπεδα χοληστερίνης αυξάνουν με την πάροδο της ηλικίας μέχρι τα 65 έτη περίπου, καθώς αυξάνει και το ποσοστό λίπους του σώματος σε άνδρες και γυναίκες. Έχει βρεθεί από πρόσφατες μελέτες ότι η κατανάλωση δίαιτας πλούσιας σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα (ελαιόλαδο) ελαττώνουν τα επίπεδα χοληστερίνης. Οι φυτικές ίνες επίσης μειώνουν το ρυθμό πέψης των σακχάρων και της απορρόφησής τους από το πεπτικό σύστημα. Αυτό βοηθά να διατηρούνται πιο σταθερά τα επίπεδα σακχάρου του αίματος και προλαμβάνει τις απότομες αυξομειώσεις του στο αίμα. Οι φυτικές ίνες αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων και βοηθούν στην καλύτερη κένωση του εντέρου και την πρόληψη της δυσκοιλιότητας. Το νερό είναι ένα απαραίτητο διατροφικό στοιχείο και η αφυδάτωση αποτελεί την πιο συχνή αιτία υδρο-ηλεκτρολυτικών διαταραχών στην τρίτη ηλικία.

Θρεπτικό συστατικό

Επίδραση της ηλικίας

Σχόλια

Ενέργεια
Μειώνεται.
Η   φυσική δραστηριότητα επηρεάζει τη μείωση αυτή.

Πρωτεΐνη
Πρέπει   να παραμείνει σταθερή ή να αυξηθεί ελαφρά.
Όσπρια   και δημητριακά, φτωχά σε λίπος και πλούσια σε φυτικές ίνες είναι καλές πηγές   και πρωτεΐνης.

Φυτικές   ίνες
Μειωμένη πρόσληψη.   Πιθανότητα εμφάνισης δυσκοιλιότητας.
Ανεπαρκής   πρόσληψη υγρών και μειωμένη φυσική δραστηριότητα επιτείνουν το πρόβλημα

Νερό
Μειωμένη αίσθηση δίψας   και αυξημένη απέκκριση στα ούρα αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης αφυδάτωσης.
6-8   ποτήρια την ημέρα είναι αρκετά.

Βιταμίνη   Α
Αυξάνεται   η απορρόφηση.
Δεν   είναι απαραίτητη συνήθως η λήψη συμπληρωμάτων.

Βιταμίνη   D
Συνήθως   η πρόσληψη μειώνεται, καθώς και η σύνθεση από την επιδερμίδα.
Μικρή   και καθημερινή έκθεση στον ήλιο είναι αρκετή.

Σίδηρος
Προβλήματα   παρουσιάζονται συνήθως λόγω χρόνιων απωλειών αίματος και μειωμένου γαστρικού   οξέως.
Το   γαστρικό οξύ είναι απαραίτητο για την απορρόφηση. Διάφορα φάρμακα μπορεί να   επιδεινώσουν την κατάσταση. Το κρέας και η βιταμίνη C αυξάνουν την απορρόφηση σιδήρου.

Ψευδάργυρος
Τόσο   η πρόσληψη όσο και η απορρόφηση είναι μειωμένες, αλλά και οι ανάγκες.
Φάρμακα   επηρεάζουν την απορρόφηση. Η όρεξη και η αίσθηση της γεύσης μπορεί να   μειωθούν.

Ασβέστιο
Η πρόσληψη   μπορεί να είναι χαμηλή. Συχνή η οστεοπόρωση.
Αν   δεν ανέχεται ο οργανισμός το γάλα, πρέπει να βρεθούν άλλες πηγές(γιαούρτι,   κίτρινα τυριά).

Κοντοπίδου Ειρήνη

Κλινικός διαιτολόγος, M.Sc.

www.adunatizw.gr

&nbsp […]

Η μεσογειακή διατροφή νικάει τις καρδιαγγειακές παθήσεις!

8:10 πμ
|

Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία και δημοσιεύθηκε στο «The New England Journal of Medicine», μελετήθηκε κατά πόσο το  Μεσογειακό πρότυπο διατροφής συμβάλει στην πρωτογενή πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων. Έλαβαν μέρος συνολικά 7447 άτομα ηλικίας 55-80 ετών (57% γυναίκες) για 4,8 έτη, τα οποία ήταν σε υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο, χωρίς όμως καρδιαγγειακή νόσο κατά την έναρξη της έρευνας.
Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε 3 ομάδες και ακολούθησαν τρείς διαφορετικές δίαιτες. Η πρώτη ομάδα ακολούθησε μεσογειακή διατροφή με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (περίπου 1 λίτρο ανά βδομάδα), η δεύτερη ομάδα ακολούθησε μεσογειακή διατροφή με επιπλέον 30γρ ξηρούς καρπούς την ημέρα (15 γρ καρύδια, 7,5 γρ φουντούκια, και 7,5 γραμμάρια αμύγδαλα) και η τρίτη ομάδα ήταν η ομάδα ελέγχου που απλά έλαβε οδηγίες να ακολουθήσει μια δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά.  Δεν υπήρξε σε καμιά ομάδα περιορισμός θερμίδων ούτε οδηγίες για σωματική δραστηριότητα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν έναν προστατευτικό μηχανισμό και για τις δύο ομάδες που ακολούθησαν τη μεσογειακή δίαιτα έναντι της ομάδας ελέγχου. Συγκεκριμένα βρέθηκε μείωση του κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις περίπου κατά 3 περιστατικά ανά 1000 άτομα. Επίσης βρέθηκε σημαντική μείωση του εγκεφαλικού επεισοδίου στις δύο ομάδες που ακολούθησαν τη μεσογειακή δίαιτα.
Παρατηρήθηκε λοιπόν πως μια μεσογειακή διατροφή που συμπληρώνεται είτε με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, είτε με ξηρούς καρπούς οδηγεί σε σημαντική μείωση του κινδύνου για σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις μεταξύ των ατόμων υψηλού κινδύνου. Τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τα οφέλη της μεσογειακή διατροφής για την πρωτογενή πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων.
N Engl J Med 2013; 368:1279-1290 April 4, 2013DOI: 10.1056/NEJMoa1200303

&nbsp […]

Συμβουλές διατροφής για αθλητές

9:45 πμ
|

Παρότι τα περισσότερα αθλήματα δεν είναι αθλήματα αντοχής, υπάρχουν ορισμένα σημαντικά σημεία που πρέπει να λάβει κανείς υπ’ όψη του σχετικά με το χρόνο χορήγησης και τη σύσταση του γεύματος που καταναλώνεται πριν από την προπόνηση. Παρότι είναι διαπιστωμένο ότι η πρόσληψη τροφής αμέσως πριν από την προπόνηση δεν θα ωφελήσει τη σωματική απόδοση στα περισσότερα αγωνίσματα, το προ αγωνιστικό γεύμα είναι ένα από τα συχνότερα θέματα συζήτησης ανάμεσα στους αθλητές.

Πριν την προπόνηση/αγώνα

Ειδικότερα,

Η σύσταση του γεύματος είναι σημαντική. Ένα κύριο γεύμα σε στερεή μορφή (π.χ. μακαρόνια, πατάτες, λαχανικά κ.λ.π.) θα πρέπει να καταναλώνετε περίπου 3 ή 4 ώρες πριν την προπόνηση. Κάτι τέτοιο θα αφήσει αρκετό χρόνο για να γίνει η πέψη, έτσι ώστε το στομάχι να είναι σχετικά άδειο και το αίσθημα της πείνας ελαχιστοποιημένο. Αποφύγετε ένα γεύμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπη ή πρωτεΐνες (όπως λιπαρό κρέας, πολύ λιπαρές σάλτσες, τηγανητά τρόφιμα), έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η εύκολη πέψη.
Πρέπει να αποφεύγονται τροφές που μπορεί να δημιουργούν αέρια, όπως τα όσπρια, το μπρόκολο, οι πικάντικες τροφές που μπορεί να προκαλέσουν καούρα και τροφές που δημιουργούν όγκο όπως τα προϊόντα πίτουρου. Επειδή η υπογλυκαιμία ή η εξάντληση των ενεργειακών αποθεμάτων μπορεί να είναι αιτίες της κόπωσης, η χορήγηση υδατανθράκων (π.χ. ψωμί, ρύζι και φρούτα όπως μπανάνα ή μήλο) πριν την άσκηση πιστεύεται ότι καθυστερεί την εμφάνιση της κόπωσης και ότι βελτιώνει την απόδοση.
Όταν η προπόνηση είναι αρκετές ώρες μετά από ένα κύριο γεύμα, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η παροχή ενέργειας με τη μορφή κολατσιού 1,5 με 2 ώρες πριν την προπόνηση. Κάποιες εύκολες λύσεις είναι ένα τοστ ή σάντουιτς με τυρί και λαχανικά όπως ντομάτα και μαρούλι, 1-2 μπάρες δημητριακών οι οποίες κυκλοφορούν στην αγορά με διάφορες γεύσεις ή ένα παστέλι το οποίο είναι χορταστικό αλλά και πάρα πολύ θρεπτικό. Επίσης μπορείτε να αγοράσετε ένα κουλούρι Θεσσαλονίκης ή να καταναλώσετε μερικά σπιτικά κουλουράκια ή μπισκότα τύπου πτι-μπερ ή μερικούς ανάλατους και άψητους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια κλπ).
Θα πρέπει να διασφαλιστεί η επαρκή πρόσληψη υγρών πριν από την προπόνηση, ειδικό αν αυτή θα είναι μεγάλης διάρκειας ή θα διεξαχθεί σε συνθήκες θερμού περιβάλλοντος. Τα υγρά μπορούν να ληφθούν ακόμα και 15 με 30 λεπτά πριν την προπόνηση για να βοηθήσουν στη διασφάλιση επαρκούς υδάτωσης. Μέχρι 30 λεπτά πριν την προπόνηση επιτρέπεται μισό λίτρο υγρών, ενώ 15 λεπτά πριν η προσληψη υγρών περιορίζεται στο ένα ποτήρι νερό.

Τι πρέπει να τρώμε κατα την διάρκεια της άθλησης

Δεν είναι ανάγκη να καταναλώσετε οτιδήποτε κατά τη διάρκεια των περισσοτέρων ειδών αθλητικών α­γωνισμάτων, με την πιθανή εξαίρεση νερού. Η πρόσληψη νερού μπορεί να εί­ναι κρίσιμη για τη ρύθμιση της σωματικής θερμο­κρασίας, όταν ασκείστε σε θερμό περιβάλλον. Γι’ αυτό η κατανάλωση έως μισού λίτρου νερό κατά τη διάρκεια της άσκησης μπορεί να επιτραπεί, χωρίς να κρίνεται αναγκαία.

Συμβουλές

Σε γενικές γραμμές, ένα γεύμα θα πρέπει να έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

Να επιτρέπει στο στομάχι να είναι σχετικά άδειο κατά την εκκίνηση του αγωνίσματος.
Να βοηθά στην πρόληψη ή ελαχιστοποίηση γαστρεντερικής δυσφορίας.
Να βοηθά στην αποφυγή αισθημάτων πείνας, ζα­λάδας ή κόπωσης.
Να παρέχει επαρκή τροφοδότηση με καύσιμα, κα­τά κύριο λόγο υδατάνθρακες, στο αίμα και τους μύες.
Να παρέχει επαρκή ποσότητα νερού.

Τι τρώμε μετά τον αγώνα

Τι θα πρέπει να τρώω μετά την προπόνηση;
Γενικά, το μοναδικό πράγμα που είναι απαραίτητο για να καλύψει τις ανάγκες σας σε θρεπτικές ου­σίες μετά από σκληρή σωματική άσκηση είναι μια ισορροπημένη δίαιτα.

Ένα γεύμα που θα περιλαμβάνει ποικιλία τροφών. Δηλαδή, κάποια πηγή πρωτεΐνης, όπως άπαχο κρέας, κοτόπουλο, ψάρι ή τυρί, μια αρκετά μεγάλη ποσότητα υδατανθράκων, όπως ψωμί, πατάτες, ζυμαρικά, δημητριακά συνδυασμένα με μια σαλάτα φρέσκων λαχανικών με ελαιόλαδο, αποτελεί την ιδανική επιλογή. Αποφύγετε το έτοιμο φαγητό (όπως γύρο, χάμπουργκερ, συσκευασμένα σνακ), που είναι πλούσιο σε λίπος και αλάτι.
Η αυξημένη θερμι­δική πρόσληψη που χρειάζεστε για την αναπλή­ρωση των ενεργειακών αποθεμάτων που κατανα­λώθηκαν κατά την άσκηση θα βοηθήσει επίσης στο να προμηθευτείτε τις μικρές ποσότητες βιταμινών, ανόργανων συστατικών και ηλεκτρολυτών που μπορεί να είναι απαραίτητα για α­ποτελεσματική ανάκαμψη. Αυτά μπορείτε να τα αναπληρώσετε με την κατανάλωση ενός φυσικού χυμού χωρίς ζάχαρη ή με ένα φρούτο, όπως πορτοκάλι, αχλάδι ή μανταρίνια.
Η δίψα κανονικά θα βοηθήσει να αντικατασταθούν οι απώλειες υγρών σε καθημερινή βάση. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί με την κατανάλωση νερού ή κάποιου φυσικού χυμού φρούτων. Αποφύγετε τα αναψυκτικά, τα οποία είναι πλούσια σε ζάχαρη.
Τέλος, προτιμήστε γαλακτοκομικά, όπως γάλα και γιαούρτι καθώς και διάφορες κρέμες με βάση το γάλα, που βοηθούν στην ανάπτυξη του σκελετού και στη βελτίωση της απόδοσης και της αντοχής.

 
Κοντοπίδου Ειρήνη
Κλινικός διαιτολόγος, Μ.Sc.
www.adunatizw.gr

Η διατροφική αξία του γάλακτος

12:12 μμ
|

 

Η κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, παρέχει σημαντικά και διαχρονικά ευεργετήματα στην υγεία των ανθρώπων όλων των ηλικιών.
Θρεπτικά συστατικά του γάλακτος μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται το ασβέστιο, το κάλιο, οι πρωτεΐνες και η βιταμίνη D, προσφέρουν στους ανθρώπους με διατροφή πλούσια σε γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα, πλεονεκτήματα για όλη τους τη ζωή.
Η διατήρηση της οστικής μάζας και η πρόληψη της οστεοπόρωσης, είναι μερικά από τα ισχυρά παραδείγματα των ευεργετικών δράσεων του γάλακτος στον άνθρωπο.
Η διατροφή πλούσια σε γάλα και γαλακτοκομικά, βοηθά στην κατασκευή και διατήρηση ενός δυνατού σκελετού για όλη τη διάρκεια της ζωής. Παράλληλα μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο οστεοπόρωσης.
Η κατανάλωση γάλακτος και γαλακτοκομικών, είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα οστά στην παιδική και εφηβική ηλικία. Οι ηλικίες αυτές είναι κρίσιμες για το σκελετό διότι είναι σε αυτή τη φάση της ζωής που δημιουργείται η οστική μάζα που θα διαθέτει ο άνθρωπος καθόλη τη διάρκεια της ύπαρξης του.
Παράλληλα η διατροφή πλούσια σε γάλα και τα προϊόντα που προκύπτουν από αυτό, έχει συνήθως συνολικά μεγαλύτερη θρεπτική αξία.
Έρευνες έχουν δείξει πιθανό συσχετισμό μεταξύ της κατανάλωσης γάλακτος χαμηλής ή σχεδόν μηδαμινής περιεκτικότητας σε λίπη και μειωμένου κινδύνου για ψηλή πίεση, καρδιακή πάθηση (στεφανιαί
Επίσης οι παχύσαρκοι που καταναλώνουν γάλα, μπορεί να ευεργετούνται λόγω μειωμένου κινδύνου ανάπτυξης ανθεκτικότητας στην ινσουλίνη και διαβήτη τύπου 2.
Τα κυριότερα θρεπτικά συστατικά που υπάρχουν στο γάλα ή που προστίθενται (εμπλουτισμός του γάλακτος) είναι τα ακόλουθα:

Ασβέστιο

Το ασβέστιο είναι βασικό στοιχείο στην κατασκευή των οστών και των δοντιών. Είναι επίσης απαραίτητο για τη διαχρονική διατήρηση της οστικής μάζας. Το γάλα είναι η κυριότερη πηγή ασβεστίου στο σύγχρονο τρόπο διατροφής σε πολλές χώρες του κόσμου.
Η κατανάλωση καθημερινά 3 φλιτζανιών γάλακτος ή το ισοδύναμο τους σε άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, είναι σε θέση να βελτιώνει την οστική μάζα.
Το ασβέστιο έχει και πολλούς άλλους, πολύ σημαντικούς ρόλους στον οργανισμό. Βοηθά στη δράση πολλών ενζύμων και στην πήξη του αίματος.
Νέες έρευνες δείχνουν ότι το ασβέστιο σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου και του ορθού.
Το ασβέστιο του γάλακτος και των γαλακτοκομικών γενικότερα, έχει καλύτερη επίδραση από το ασβέστιο που προέρχεται από άλλα προϊόντα. Συμβάλλει στην απώλεια βάρους, στην απορρόφηση λίπους από το στομάχι και στην καλύτερη αποβολή του από τον πεπτικό σωλήνα βοηθώντας έτσι στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας.
Κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, στην εγκυμοσύνη, στο θηλασμό, οι ανάγκες σε ασβέστιο του οργανισμού είναι αυξημένες. Για την καλύτερη απορρόφηση του ασβεστίου από το έντερο, χρειάζεται η βιταμίνη D και η βιταμίνη C. Για τους λόγους αυτούς τα γάλατα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα εμπλουτίζονται σήμερα με τις εν λόγω βιταμίνες.

Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D έχει βασικό ρόλο στον ανθρώπινο οργανισμό για τη διατήρηση κανονικών επιπέδων ασβεστίου και φωσφόρου. Είναι απαραίτητη για την απορρόφηση από το έντερο του ασβεστίου. Συμβάλλει καθοριστικά στην κατασκευή και διατήρηση των οστών.
Το ενισχυμένο σε βιταμίνη D γάλα, γαλακτοκομικά και άλλα προϊόντα (δημητριακά προγεύματος), είναι καλές πηγές της εν λόγω βιταμίνης.

Φωσφόρος

Ο φωσφόρος είναι μεταλλικό ανόργανο στοιχείο το οποίο απαιτείται από κάθε κύτταρο στο σώμα για να λειτουργήσει σωστά. Ο φωσφόρος είναι απαραίτητος για την κατασκευή και διατήρηση των οστών και των δοντιών. Επιπρόσθετα είναι βασικό στοιχείο στους μηχανισμούς παραγωγής ενέργειας του οργανισμού.

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο στο μεταβολισμό των οστών, των πρωτεϊνών και τη σύνθεση λιπαρών οξέων που είναι απαραίτητα για τη δημιουργία νέων κυττάρων. Η έκκριση ινσουλίνης και η λειτουργία της, απαιτούν μαγνήσιο.
Η ενεργοποίηση των βιταμινών Β, η χαλάρωση των μυών, η πήξη του αίματος, η μείωση της αρτηριακής πίεσης και η παραγωγή ενέργειας στον οργανισμό (ATP), χρειάζονται μαγνήσιο.

Βιταμίνη Κ

Η βιταμίνη Κ έχει σημαντικό ρόλο στην πήξη του αίματος και στην υγεία των οστών.
Κοντοπίδου Ειρήνη
Κλινικός διαιτολόγος, Μ.Sc.
www.adunatizw.gr

Η σημασία ενός σωστού πρωινού

11:27 πμ
|

 

Ίσως η πιο σημαντική συνήθεια διατροφής που πρέπει να αποκτήσει ένα παιδί για όλη τη διάρκεια της ζωής του είναι η λήψη πλήρους πρωινού γεύματος. Όμως πολλοί γονείς είτε υποτιμώντας την αξία του, είτε λόγω βιασύνης εξαιτίας της καθημερινής ρουτίνας, δε μαθαίνουν στα παιδιά τους να τρώνε συστηματικά πρωινό.
Είναι αλήθεια ότι πολλά παιδιά πίνουν μόνο γάλα πριν ξεκινήσουν για το σχολείο, άλλα δεν παίρνουν ποτέ πρόγευμα, ενώ κάποια παίρνουν μερικές φορές κάτι από το κυλικείο του σχολείου που μπορεί να μην είναι πάντα το σωστό. Στοιχεία του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) δείχνουν ότι 83% των παιδιών δεν παίρνει σωστό πρωινό στο σπίτι, ενώ το 89% δεν παίρνει ούτε κολατσιό από το σπίτι.
Πολλοί είναι οι λόγοι που θα πρέπει τα παιδιά να παίρνουν πρωινό, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. Έχει αποδειχτεί ότι τα παιδιά που προσλαμβάνουν πρωινό έχουν μέχρι και 30% λιγότερες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκα, αφού τρώνε μεγαλύτερες ποσότητες στο μεσημεριανό ή «τσιμπολογούν» σνακ συνήθως ανθυγιεινά.
Εντυπωσιακά είναι τα ευρήματα πολλών ερευνών, που υποστηρίζουν πως τα παιδιά που έχουν πρωινό επιλέγουν μια περισσότερο ισορροπημένη διατροφή στο σύνολο της ημέρας. Συγκεκριμένα, έχει φανεί πως το ποσοστό λήψης λιπαρών είναι αρκετά χαμηλότερο. Ακόμη, αρκετά θρεπτικά συστατικά προσλαμβάνονται σε ικανοποιητικό βαθμό στην διάρκεια της ημέρας, όπως ασβέστιο, σίδηρο, βιταμίνη Α και C, θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, ψευδάργυρο σε σχέση με παιδιά που παραλείπουν το πρωινό. Επίσης, σημαντικά υψηλότερη ήταν και η κατανάλωση φυτικών ινών. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά της περισσότερο ισορροπημένης διατροφής, φάνηκαν και σε εργαστηριακές εξετάσεις όπου τα παιδιά που δεν λάμβαναν πρωινό βρέθηκαν να έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις χοληστερόλης στο αίμα τους.
Ο ρόλος του πρωινού αποδεικνύεται ιδιαίτερα σημαντικός στην αύξηση της απόδοσης στο σχολείο, αφού φαίνεται πως με το πρωινό η συγκέντρωση και η εγρήγορση είναι μεγαλύτερη. Από την άλλη, τα παιδιά χωρίς πρωινό μοιάζουν πιο κουρασμένα και νωχελικά. Αυτό συμβαίνει διότι μη προσλαμβάνοντας πρωινό, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μειώνονται καθώς επίσης και οι συγκεντρώσεις των νευροδιαβιβαστών. Ένα παιδί 10 ετών πρέπει να προσλαμβάνει τροφή περίπου κάθε 4 ώρες για να διατηρεί τα επίπεδα γλυκόζης τόσο υψηλά ώστε να τροφοδοτείται ικανοποιητικά ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα. Ο εγκέφαλος του παιδιού έχει το μέγεθος του ενήλικα, αλλά το ήπαρ του είναι ακόμα μικρό και το εναποθηκευμένο εκεί γλυκογόνο μπορεί να ικανοποιήσει τις ανάγκες σε γλυκόζη μόνο για 4 ώρες.
Η αποφυγή του πρωινού γεύματος ενισχύει την πιθανότητα εμφάνισης οδοντικών νοσημάτων μεταξύ των παιδιών. Πιο συγκεκριμένα, παιδιά ηλικίας από 2 έως 5 ετών, που δεν τρώνε πρωινό σε καθημερινή βάση, αντιμετωπίζουν τετραπλάσιο κίνδυνο να εμφανίσουν τερηδόνα σε σχέση με όσα δεν παραλείπουν ποτέ να φάνε το πρωί. Επιπλέον, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να υποστούν αλλοιώσεις των δοντιών που χρήζουν σφραγίσματος, ιδίως αν αποφεύγουν ταυτόχρονα την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.
Για όλους τους παραπάνω λόγους η κατανάλωση του πρωινού, φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα παιδιά. Όμως, για να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη, θα πρέπει το πρωινό να είναι υγιεινό και ιδιαίτερα ισορροπημένο. Για τον λόγο -προτείνουμε τις παρακάτω συστάσεις για το πρωινό γεύμα των παιδιών. Ένα σωστό πρωινό πρέπει να καλύπτει περίπου το 25% (1/4) των θρεπτικών και ενεργειακών αναγκών που χρειάζεται το παιδί καθημερινά. Συνεπώς, η σύνθεση του πρωινού του, πρέπει να αποτελείται και από τις τρεις θερμιδογόνες ομάδες θρεπτικών συστατικών, τα λιπαρά, τους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες.
Έτσι, καλές προτάσεις για ένα σωστό πρωινό είναι:

1 φλιτζάνι γάλα, 1-2 φέτες ψωμί με μαργαρίνη -μέλι και 1 φρούτο

1 φλιτζάνι γάλα με δημητριακά πρωινού χωρίς προσθήκη ζάχαρης και 1 φρούτο

1 τοστ (με ψωμί ολικής άλεσης μαργαρίνη- τυρί- γαλοπούλα) και 1 φυσικό
χυμό

1 αβγό, 1-2 φέτες ψωμί, λίγο τυρί και 1 φρούτο

1 φλιτζάνι γάλα, 1 κουλούρι Θεσσαλονίκης και 1 φρούτο

1 φλιτζάνι γάλα και 2 μπισκότα ολικής αλέσεως,

1 γιαούρτι με δημητριακά πρωινού χωρίς προσθήκη ζάχαρης και 1 φρούτο.

Να σημειωθεί ότι οι ποσότητες που αναφέρονται είναι ενδεικτικές και προσαρμόζονται ανάλογα με το ρυθμό ανάπτυξης και την όρεξη του παιδιού.
Το παιδί που δεν έχει συνηθίσει να προσλαμβάνει πρωινό, είναι ίσως δύσκολο να μάθει κατευθείαν να καταναλώνει κάποιο από τα παραπάνω. Μεγάλη σημασία έχει το παράδειγμα των γονέων καθώς και η σταδιακή εισαγωγή τροφίμων στο πρωινό: στην αρχή μόνο ένα ποτήρι γάλα, μετά και 1 φέτα ψωμί με λίγο μαργαρίνη και μέλι, και στο τέλος το φρούτο ή τον φυσικό χυμό φρούτου. Επίσης, θα μπορούσε, μέχρι το παιδί να συνηθίσει το πρωινό να ενισχυθεί λίγο το δεκατιανό γεύμα (πρόγευμα). 
Κοντοπίδου Ειρήνη
Κλινικός διαιτολόγος, Μ.Sc.
www.adunatizw.gr

Νηστεία και εγκυμοσύνη

11:18 πμ
|

Στην αρχή της Άνοιξης και την περίοδο πριν από το Πάσχα κυριαρχεί η νηστεία της Μεγάλης Σαρακοστής, η οποία καθιερώθηκε από την Εκκλησία ως η κατάλληλη προετοιμασία των χριστιανών για τη μεγάλη γιορτή. Η ελληνική ορθόδοξη νηστεία, εκτός από τη θρησκευτική της διάσταση, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως μια αποτελεσματική και υγιεινή δίαιτα που βασίζεται στα λαχανικά, τα όσπρια, τα φρούτα, τα δημητριακά, τους ξηρούς καρπούς και το ελαιόλαδο. Με άλλα λόγια πρόκειται για μια μεσογειακού τύπου δίαιτα χωρίς την κατανάλωση κρέατος, αβγών και γαλακτοκομικών. Πολλές έγκυες γυναίκες επιλέγουν να νηστέψουν, λόγω προσωπικών πεποιθήσεων ή θρησκευτικών δεσμεύσεων. Για το κατά πόσο είναι ασφαλές μια εγκυμονούσα να ακολουθήσει πρόγραμμα νηστείας είναι κάτι που πρέπει να το αποφασίσει μαζί με το γυναικολόγο και το διαιτολόγο της, ειδικά αν συνυπάρχουν και άλλα προβλήματα υγείας όπως αναιμία, διαβήτης κύησης ή πολλαπλή κύηση.
Οι κυριότερες ενστάσεις προέρχονται από το γεγονός ότι η νηστεία αποκλείει ορισμένες κατηγορίες τροφίμων, οι οποίες είναι απαραίτητες για την εγκυμονούσα. Η απουσία ζωικής προέλευσης τροφίμων, και κυρίως των πρωτεϊνών που προέρχονται από το κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά προϊόντα, είναι αυτή που διχάζει τους ειδικούς. Οι πρωτεΐνες αυτές είναι υψηλής βιολογικής αξίας, σε αντίθεση με τις πρωτεΐνες φυτικής προέλευσης (όπως αυτές που προέρχονται από τα όσπρια, τη σόγια και τους ξηρούς καρπούς) οι οποίες θεωρούνται χαμηλής βιολογικής αξίας. Μια πρωτεΐνη θεωρείται ότι έχει υψηλή βιολογική αξία όταν περιλαμβάνει και τα 9 απαραίτητα αμινοξέα που πρέπει να λαμβάνει ο οργανισμός μας ειδικά την περίοδο της εγκυμοσύνης. Αυτά περιέχονται κυρίως σε ζωικά τρόφιμα ενώ οι φυτικές τροφές περιέχουν λιγότερα αμινοξέα. Το ζητούμενο από τη διατροφή μιας εγκυμονούσας είναι να καλύψει τις πρωτεϊνικές της ανάγκες, για να διατηρήσει τη μυϊκή της μάζα και να μη νιώθει αδυναμία, εξάντληση και άλλα παρόμοια συμπτώματα. Καλές πηγές πρωτεΐνης για μια εγκυμονούσα που νηστεύει αποτελούν τα θαλασσινά, οι ξηροί καρποί, τα όσπρια και η σόγια. Επιπλέον, οι κατάλληλοι συνδυασμοί τροφών μπορούν να αναπληρώσουν εν μέρει τα σημαντικά στοιχεία που παρέχουν το κρέας και οι ζωικές τροφές στον οργανισμό της. Ο συνδυασμός των οσπρίων με δημητριακά ή αμυλούχα τρόφιμα (π.χ. φακές με ρύζι, ρεβίθια με πατάτα, φασόλια με σιτάρι, ρεβίθια με πιλάφι, φακές με πλιγούρι κ.α.) συνιστά μια καλή εναλλακτική λύση από τη στιγμή που δε γίνεται κατανάλωση κρέατος.
Ένα εξίσου σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει μια εγκυμονούσα που νηστεύει είναι ότι αυξάνει τις πιθανότητες να υποφέρει ο οργανισμός της από την έλλειψη σιδήρου δεδομένου ότι το κρέας είναι η κύρια πηγή του. Αυτό συμβαίνει γιατί οι τροφές φυτικής προέλευσης ναι μεν περιέχουν σίδηρο, αλλά αυτός είναι πολύ χαμηλής βιοδιαθεσιμότητας, δηλαδή δεν απορροφάται από τον οργανισμό και δε χρησιμοποιείται τόσο καλά όσο ο σίδηρος που υπάρχει στο κόκκινο κρέας. Το εμπόδιο αυτό μπορεί να το ξεπεράσει μια εγκυμονούσα κάνοντας και πάλι σωστούς συνδυασμούς τροφών σε κάθε της γεύμα, καθώς έχει αποδειχτεί πως όταν συνδυάζουμε φυτικές τροφές που περιέχουν σίδηρο και βιταμίνη C, έχουμε αύξηση του σιδήρου στην τροφή. Τροφές που αυξάνουν τη βιοδιαθεσιμότητα του σιδήρου είναι το πορτοκάλι, το λεμόνι, οι πιπεριές, ο μαϊντανός και το ακτινίδιο, γιατί και περιέχουν βιταμίνη C και μπορεί να τις καταναλώσει κάποιος ακόμα και όταν νηστεύει. Έτσι, μια εγκυμονούσα θα πρέπει να καταναλώνει τα όσπρια μαζί με ένα ποτήρι χυμό πορτοκαλιού και να βάζει πολύ λεμόνι σε λαδερά φαγητά που περιέχουν σπανάκι, καθώς και να συνοδεύει το φαγητό της με σαλάτα που να περιέχει πιπεριές ή μαϊντανό ή να ολοκληρώνει το γεύμα της με ένα φρούτο πλούσιο σε βιταμίνη C.
Κάτι ακόμη που πρέπει να επισημανθεί στα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει η παρατεταμένη νηστεία σε μια εγκυμονούσα είναι η έλλειψη βιταμινών του συμπλέγματος B, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της μνήμης και του νευρομυικού συστήματος. Ιδίως σημαντική βιταμίνη για την εγκυμοσύνη είναι το φυλλικό οξύ, που η έλλειψή του μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρο τοκετό, σε αποκόλληση του πλακούντα και σε γέννηση ελιποβαρούς νεογνού. Για αυτό η εγκυμονούσα κατά την περίοδο της νηστείας θα πρέπει να καταναλώνει πολλά φυλλώδη λαχανικά, ανάλατους ξηρούς καρπούς, εμπλουτισμένα δημητριακά σε βιταμίνη Β12 καθώς και ταχίνι ή προϊόντα τους όπως το φυστικοβούτυρο και ο χαλβάς.
Επιπρόσθετα, η απουσία ζωικών τροφίμων και κυρίως γαλακτοκομικών προϊόντων από το νηστίσιμο διαιτολόγιο μιας εγκυμονούσας μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου. Ως γνωστόν, το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη και διατήρηση της καλής υγείας των οστών και των δοντιών. Από την αρχή της εγκυμοσύνης η απορρόφηση του ασβεστίου αυξάνεται για να γίνει σχεδόν διπλάσια στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, οπότε και οι απαιτήσεις του εμβρύου είναι πολύ μεγαλύτερες. Καλές φυτικές πηγές ασβεστίου θεωρούνται τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, το σουσάμι, ο χαλβάς, το μπρόκολο, το κουνουπίδι, τα ξερά φρούτα (σύκα) και τα εμπλουτισμένα προϊόντα σόγιας (γάλα σόγιας).
Από την άλλη, κατά τη διάρκεια της νηστείας μια εγκυμονούσα καταναλώνει πολλά όσπρια και λαχανικά, φρούτα και πληθώρα φυτικών ινών που τη βοηθούν να προσλαμβάνει πλήθος βιταμινών και μετάλλων καθώς και αντιοξειδωτικές ουσίες. Ακόμη, η απουσία του κορεσμένου λίπους από τη διατροφή της, συνεισφέρει σε ένα χαμηλό λιπιδαιμικό προφίλ καθώς και στην επίτευξη ενός φυσιολογικού ρυθμού αύξησης του βάρους της. Τέλος, η νηστεία θεωρείται προληπτικό μέσο για την αύξηση της ενέργειας του οργανισμού και της γενικής αντοχής του σε ασθένειες, γιατί ξεκουράζει το συκώτι και άλλα όργανα του πεπτικού συστήματος. Συμπερασματικά, μπορούμε να καταλήξουμε ότι μια εγκυμονούσα μπορεί να νηστέψει αρκεί αυτό να της το επιτρέπει ο γιατρός της και η γενικότερη κατάσταση της υγείας της και θα πρέπει να υπάρχει αυστηρή διαιτολογική παρακολούθηση για να είμαστε σίγουροι ότι λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα, για την ίδια και το έμβρυο, θρεπτικά συστατικά.
Κοντοπίδου Ειρήνη
Κλινικός διαιτολόγος, Μ.Sc.
www.adunatizw.gr […]

‹ Prev page1 ... 4 5 6